Amri Kumi – Amri ya Saba
Kifungu cha Biblia: Kutoka 20:14
“Usizini.”
Ndugu wapendwa, leo tutaangalia Amri ya Saba: “Usizini.” Uzinzi hufafanuliwa kuwa uhusiano wa kingono kati ya mwanamume na mwanamke ambao hawajaoana. Kihistoria, hata nchini Korea Kusini, matendo hayo yalionwa kuwa ukiukaji mkubwa wa maadili.
Wengi waliyaona kuwa “dhambi nzito sana,” na mtu akipatikana na hatia ya kosa hilo aliaibika mno hata kuinua kichwa hadharani. Baadhi yao hata walitengwa na jamii yao. Lakini kadiri muda unavyopita, dhamiri za watu zinaonekana kufa ganzi na hisia zao za hatia kupungua. Kuenea kwa teknolojia na maendeleo ya intaneti kumerahisisha watu wazima na hata watoto wadogo wa shule kukutana na maudhui yasiyofaa.
Wanapokutana kwa urahisi na vishawishi visivyofaa na kuviingiza kupitia macho, masikio na hisia zao, mioyo yao huchafuliwa haraka na tamaa za dunia na mara nyingi zaidi hutenda dhambi. Licha ya dhambi kuenea na dhamiri za watu kufa ganzi, sisi watoto wa Mungu hatupaswi kushindwa na hali hiyo. Warumi 13:12 inasema, “Usiku umeendelea sana, mchana umekaribia. Basi na tuyaweke kando matendo ya giza na kuzivaa silaha za nuru.” Hata dhambi zinapoenea, watoto wa Mungu lazima watembee nuruni.
Amri ya Saba, “Usizini,” haikatazi matendo ya kimwili tu, bali pia ina maana kubwa ya kiroho. Ninaomba katika jina la Yesu Kristo kwamba ujumbe wa leo uwasaidie kuzishika kikamilifu amri za Mungu na kuyaweka matendo na mioyo yenu kuwa mitakatifu na safi, ili kustahili kuwa bibi-arusi wa Bwana. Kama nilivyoeleza awali, Amri ya Saba ina maana kadhaa. Kwanza, inakataza tendo la uzinzi lenyewe, yaani uzinzi unaotendwa kwa matendo. Uzinzi wa matendo ni tendo la mwili, na Biblia inasema wazi kwamba unaweza kusababisha mtu kupoteza wokovu.
1 Wakorintho 6:9–10 inasema, “Au hamjui ya kuwa wadhalimu hawataurithi ufalme wa Mungu? Msidanganyike; waasherati, wala waabudu sanamu, wala wazinzi, wala wafiraji, wala walawiti, wala wevi, wala watu wenye tamaa, wala walevi, wala watukanaji, wala wanyang’anyi hawataurithi ufalme wa Mungu.” Mungu anaweza kuwapa waumini wapya ambao bado hawaelewi kweli vizuri nafasi ya kutubu. Lakini wale walioingia kiwango cha tatu cha imani na kuijua kweli vya kutosha wanapotenda matendo hayo ya mwili waziwazi, huwa vigumu kwao kupokea moyo wa toba. Ili kupokea baraka ya toba, wanapaswa kutubu kabisa, kufunga na kumshikilia Mungu kwa bidii. Pia, ili kusamehewa, lazima waache kabisa uzinzi.
Mithali 6:32 inasema, “Mtu aziniye na mwanamke hana akili; afanya jambo litakalomwangamiza nafsi yake.” Mambo ya Walawi 20:10 nayo inaonya, “Mtu akizini na mke wa mtu mwingine, naam, akizini na mke wa jirani yake, mtu mzinzi na mwanamke mzinzi hakika watauawa.” Ni muhimu kukumbuka kwamba Biblia inakataza vikali si mahusiano ya kingono kati ya watu wasiooana pekee, bali pia matendo ya kingono na wanyama au mahusiano ya jinsia moja.
Leo mitazamo ya watu imebadilika; vipindi vya televisheni na sinema mara nyingi huonyesha uzinzi usio na maadili kuwa jambo zuri. Kwa hiyo ni muhimu kupima kila kitu kwa Neno la Mungu. Wengine hudhani mahusiano ya kingono kati ya watu wasiooana yanakubalika ikiwa wana nia ya kuoana baadaye. Lakini Mungu hakukataza matendo hayo zamani au katika Agano la Kale pekee. Katika Agano Jipya anakataza matendo hayo ya mwili kwa ukali zaidi. Katika jina la Bwana, nawasihi msijitie unajisi kwa kushawishiwa na mambo ya dunia. Pili, kuna “uzinzi wa moyoni.” Yesu alisema, “Mmesikia kwamba imenenwa, Usizini; lakini mimi nawaambia, kila mtu amtazamaye mwanamke kwa kumtamani, amekwisha kuzini naye moyoni mwake.”
Mafundisho haya yanasisitiza kwamba kumtazama mwanamke kwa tamaa tu ni “kuzini moyoni.” Kutenda dhambi huanza kwa kuibeba dhambi moyoni; ndivyo ilivyo kwa matendo yote ya mwili. Chuki moyoni humfanya mtu awadhuru wengine, na hasira moyoni humfanya akasirike na kutumia maneno yasiyofaa. Vivyo hivyo, tamaa moyoni inaweza kuongoza kwenye uzinzi wa kimwili. Kwa hiyo, ukiibeba dhambi moyoni, tayari unazini hata kama hujatenda tendo hilo. Hata kama hujatenda dhambi kwa vitendo, tamaa ikikaa katika moyo unaopaswa kuwa mtakatifu, haiwezi kufichwa kwa Mungu aonaye yote. Ukijifanya mtakatifu kwa nje huku ukiwa na tamaa moyoni na kutazama, kusikiliza na kufikiria mambo ya tamaa, Mungu anawezaje kukutambua kuwa mtoto wake mtakatifu? Wengine hudai kwamba mtu hawezi kuondoa tamaa ya mwili moyoni, bali anaweza tu kupambana nayo.
Maoni hayo hayapatani na mapenzi ya Mungu. Juhudi za mwanadamu pekee hazitoshi, lakini kwa maombi, kufunga na nguvu za Mungu tunaweza kuondoa hata asili ya dhambi moyoni. Yesu wetu alivaa taji ya miiba na kumwaga damu yake ya thamani ili kusamehe dhambi za mioyo na mawazo yetu. Pia alitutumia Roho Mtakatifu atusaidie kuondoa hata mielekeo ya dhambi mioyoni mwetu. Asili ya dhambi ikishaondolewa, mawazo yasiyo ya kweli hayaji tena. Kwa hiyo, hata tukiona au kusikia mambo mabaya, hisia zetu hazichochewi na jambo lisilo la kweli haliji akilini. Bila shaka, tunapojaribu kuyaacha, huenda ikaonekana asili ya dhambi tuliyodhani tumeiondoa inarudi tena na tena. Lakini wanaoamini na kutii kweli Neno la Mungu na kutamani kuacha dhambi na uovu hawatadumaa.
Unapomenya kitunguu, mwanzoni unaona tabaka moja baada ya jingine. Lakini ukiendelea, hatimaye hakuna kitakachobaki ndani. Ndivyo ilivyo kwa asili ya dhambi. Unapotazama kwa macho ya imani, hutakata tamaa ukifikiri umejitahidi sana lakini bado hujashinda dhambi. Kujitahidi kuacha dhambi na uovu hujenga imani thabiti katika mabadiliko ya kiroho. Tamaa ya kutakaswa kikamilifu inaweza kukuchochea kujitahidi zaidi. Siyo kwamba sifa za dhambi hubaki vilevile hata baada ya kuziondoa, wala kwamba sifa mbaya hutokea ghafla pasipo sababu. Umegundua tu sifa ambazo hukuwa umezitambua.
Mchakato huu unapokukaribisha ukamilifu, unapaswa kushukuru zaidi. Unapojitahidi kuondoa dhambi, mawazo ya uzinzi yakija kwa muda mfupi, Mungu hakuhukumu. Tatizo hutokea unapoendelea kuyakubali na kuyakuza mawazo hayo. Ukishatambua mawazo hayo, ukatubu mara moja na kuendelea kujitahidi kutakaswa kikamilifu, utapokea neema na nguvu zaidi kutoka kwa Mungu. Hivyo atakusaidia kushinda kiroho mwishowe. Tatu, kuna “uzinzi wa kiroho.” Uzinzi wa matendo na wa moyoni tuliozungumzia ni uzinzi wa kimwili. Uzinzi wa kiroho ni jambo zito zaidi, kwa kuwa ni kuupenda ulimwengu kuliko Mungu huku ukidai unamwamini. Uzinzi wa kimwili pia hutokana na moyo usiompenda Mungu kikamilifu, bali unaopenda zaidi tamaa za dunia.
Wakolosai 3:5–6 inasema, “Basi vifisheni viungo vyenu vilivyo katika nchi: uasherati, uchafu, tamaa mbaya, mawazo mabaya, na kutamani, ndiyo ibada ya sanamu; kwa ajili ya hayo huja ghadhabu ya Mungu.” Mtu anaweza kuwa na Roho Mtakatifu na kushuhudia kazi za Mungu, lakini ikiwa choyo chake hakishughulikiwi, mwishowe atapenda mambo ya dunia kuliko Mungu. Kama tulivyoona katika Amri ya Pili, kuupenda ulimwengu kuliko Mungu ni ibada ya sanamu ya kiroho. Kwa hiyo, choyo huleta ibada ya sanamu ya kiroho, kisha uzinzi wa kiroho. Basi, ibada ya sanamu ya kiroho ya Amri ya Pili na uzinzi wa kiroho wa Amri ya Saba hutofautianaje? Kwa mujibu wa amri, ibada ya sanamu ya kiroho ni kupenda kitu chochote kuliko Mungu. Ibada ya sanamu ya kimwili ni pale watu wasiomjua Mungu wanapotengeneza sanamu za kuabudu; ibada ya sanamu ya kiroho hutokea waumini wenye imani dhaifu wanapopenda mambo ya dunia kuliko Mungu.
Waumini wapya wanaweza kushindwa kuachana na dunia na wakaipenda kuliko Mungu. Wanapotilia shaka kama Mungu yuko hai kweli, kama kuzimu ipo au kama ufufuo ni kweli, si rahisi kuiacha dunia na kuishi kulingana na Neno. Hivyo wanaweza kutumikia sanamu za kiroho, wakitanguliza fedha, umaarufu au familia kuliko Mungu. Lakini mnaposikiliza Neno na kuomba, mnashuhudia majibu ya Mungu na kuamini moyoni kwamba Biblia ni kweli na mbingu na kuzimu vipo. Mnatambua kwamba mnapaswa kumpenda Mungu kuliko yote na kujitahidi kufanya hivyo. Licha ya kuwa na imani hiyo, mkiendelea kuupenda ulimwengu kuliko Mungu na kushiriki mambo ya giza, mnaukataa upendo wa Mungu mlioupokea na kufanya uzinzi wa kiroho. Ingawa ibada ya sanamu ya kiroho na uzinzi wa kiroho vinaweza kufanana, kitaalamu vina tofauti. Ndugu wapendwa, Biblia inaeleza uhusiano kati ya Mungu na watu wake kama uhusiano wa mume na mke, na pia kama uhusiano wa baba na mtoto. Ni kama mwanamume na mwanamke walioahidiana kupendana kwa moyo wote.
Katika historia yote ya Israeli, watu walivunja mara nyingi agano lao na Mungu na kuabudu miungu ya kigeni. Mataifa mengine yalitengeneza sanamu kwa kutokujua, lakini Waisraeli walimjua Mungu vizuri. Mungu aliwachagua, akawaongoza hadi nchi iliyotiririka maziwa na asali na kuwaonyesha ishara na maajabu mengi ili kuthibitisha kuwapo kwake. Hata hivyo, baada ya muda watu walishindwa na tamaa zao, wakakubali sanamu za mataifa na kuzipenda kuliko Mungu. 1 Mambo ya Nyakati 5:25 inasema, “Walimwasi Mungu wa baba zao, wakafanya uasherati kwa miungu ya watu wa nchi, ambao Mungu alikuwa amewaangamiza mbele yao.” Hii inaonyesha ibada ya sanamu ya Waisraeli ilikuwa uzinzi wa kiroho. Yeremia 3:8 nayo inasema, “Nikaona, kwa sababu Israeli asiyeamini alizini, nikamwacha, nikampa hati ya talaka; lakini dada yake Yuda mwenye hila hakuogopa, bali akaenda akazini yeye naye.”
Ufalme wa kaskazini wa Israeli ulifanya uzinzi wa kiroho kwa kuabudu sanamu. Kwa hiyo Mungu aliwakataa na kuwaangamiza. Hata hivyo, ufalme wa kusini wa Yuda uliona hayo lakini haukutubu, ukaendelea kuabudu sanamu. Kwa kufanya dhambi ya uzinzi, Israeli ilijiletea ghadhabu ya Mungu na kuangamizwa na mataifa. Hata leo, katika Agano Jipya, watoto wa Mungu wanachukuliwa kuwa bibi-arusi wa Yesu Kristo. 2 Wakorintho 11:2 inasema, “Kwa maana nawaonea wivu, wivu wa Mungu; kwa kuwa naliwaposea mume mmoja, ili nimletee Kristo bikira safi.” Mstari huu una maana kwamba Paulo aliwafundisha na kuwaongoza waumini wajitayarishe kuwa bibi-arusi safi kwa Bwana, Bwana arusi.
Hata hivyo, ukimwamini Bwana, kumpokea Roho Mtakatifu na kumwita Bwana bwana-arusi wako, lakini bado ukaipenda dunia na kukubaliana na mambo yasiyo ya kweli, huo ni uzinzi wa kiroho. Yakobo 4:4 inaonya, “Enyi wazinzi, hamjui ya kwamba kuwa rafiki wa dunia ni kuwa adui wa Mungu? Basi kila atakaye kuwa rafiki wa dunia hujifanya kuwa adui wa Mungu.” Haiwezekani mtu aliye adui wa Mungu, anayemsaliti Bwana na kufanya uzinzi kushiriki Karamu ya Arusi au kuitwa bibi-arusi wa Bwana. Ndiyo maana uzinzi wa kiroho ni dhambi nzito zaidi kuliko uzinzi wa kimwili. Kwa mfano, ukimlaani na kumtemea mate kaka yako mkubwa, ingawa ni kosa kubwa, huenda akakusamehe ukijutia matendo yako. Lakini ukifanya hivyo kwa baba yako, itakuwa dharau kubwa na vigumu kusameheka. Hata uzinzi wa kimwili kati ya watu ni vigumu kusameheka; kumsaliti Mungu na Bwana kwa uzinzi wa kiroho ni kosa kubwa zaidi.
Kwa hiyo, katika Yeremia 11:11–14 Mungu alimwambia nabii asiwaombee Waisraeli waliofanya uzinzi wa kiroho, akasema hata wakimlilia hatawasikiliza. Vivyo hivyo, uzinzi wako wa kiroho ukivuka mipaka katika maisha ya imani, hutaweza kuisikia sauti ya Roho Mtakatifu wala kupata majibu ya maombi. Kujitenga huko na Mungu huongeza ushawishi wa dunia na kuongoza kwenye dhambi za mauti, kutia ndani uzinzi wa kimwili. Kama Waebrania 6 na 10 zinavyotaja, unamsulubisha Yesu Kristo tena na kuishia katika njia ya mauti. Ndugu wapendwa, 1 Wakorintho 3:16–17 inasema, “Je, hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu? Mtu akiliharibu hekalu la Mungu, Mungu atamharibu mtu huyo; kwa maana hekalu la Mungu ni takatifu, ambalo ndilo ninyi.”
Miili ya watoto wa Mungu waliokombolewa inaitwa mahekalu matakatifu. Ni muhimu tuwe wastahili kwa matendo na mioyo yetu, tusipate aibu tukiwa mahekalu yake. Zaidi ya hayo, tunapoishi maisha ya imani katika kanisa hili tumeshuhudia kazi nyingi za Mungu. Tumejifunza pia mengi kuhusu moyo na mapenzi yake, wokovu na umuhimu wa kutakaswa. Kwa hiyo tusiachane kamwe na mapenzi ya Mungu. Nawahimiza mtafute kweli tu mioyoni mwenu, mkiwa huru na uzinzi wa kimwili na wa kiroho, ili mjitoe kuwa bibi-arusi mkamilifu wa Bwana. Ninaomba katika jina la Bwana muwe bibi-arusi wa Mwana-Kondoo wasio na dosari, mjipambe kwa uzuri wote na kuhudhuria Karamu ya Arusi kwa furaha.
